الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
424
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
مالك گويد : استعاذه نكند ؛ [ 1 / 150 ] به دليل اين حديث انس « 1 » : « پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر و عمر نماز را با " الحمد للَّه ربّ العالمين " آغاز مىكردند . » ابن قدامه گويد : اين حديث مورد اتفاق است . « 2 » بدين جهت مالك اعتقادى به استفتاح نيز نداشت ، بلكه تكبير مىگفت و قرائت مىكرد . « 3 » حديث انس بر ارادهء اختصار در نماز واجب حمل شده است ؛ چنان كه در مورد حديث پيش گفتهء صدوق ، ياد شد . شيخ گفته است : « مالك در نماز واجب استعاذه نمىكرد ، ولى در نمازهاى ماه رمضان ، هنگام قرائت ، استعاذه مىكرد . » « 4 » * * * ابن جزرى گويد : « مشهور بر اين باورند كه استعاذه در قرائت ، در هر حال مستحب است ؛ خواه در نماز باشد يا خارج از نماز . ايشان امر را در اين باب ، بر استحباب حمل كردهاند . داوود بن على و اصحابش آن را واجب دانسته و امر را بر وجوب حمل كردهاند ؛ چنان كه اصل نيز همين است . اين گروه نماز بى استعاذه را باطل دانستهاند . امام فخر رازى نيز به نظريهء وجوب ، تمايل نشان داده و آن را از عطاء بن ابى رباح حكايت كرده است . وى به ظاهر آيه - كه امر مىباشد - و به مراقبت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بر آن ، استدلال كرده است . نيز بدين استدلال كه استعاذه شرّ شيطان را بر طرف مىسازد و از طرفى ، چيزى كه انجام دادن واجب متوقف بر آن است ، واجب مىباشد . » « 5 » ظاهر امر در آيه نيز مطلق است ؛ خواه در نماز و غير آن و خواه همراه با بسمله باشد يا نباشد . حديث امام موسى بن جعفر عليه السلام نيز گذشت كه حضرت استعاذه كرد
--> ( 1 ) . المغنى ، ج 1 ، ص 519 . ( 2 ) . همان ، ص 515 . ( 3 ) . همان . استفتاح : گفتنِ « سبحانك اللّهم و بحمدك . . . » ( 4 ) . خلاف ، ج 1 ، ص 224 و 225 . ( 5 ) . النشر فى القراءات العشر ، ج 1 ، ص 257 و 258 . نيز بنگريد به : التفسير الكبير ، ج 1 ، ص 60 .